نكته‌ها : 1 - آيا بسم اللَّه جزء سوره است ؟ ! در ميان دانشمندان و علماء شيعه اختلافى در اين مساله نيست ، كه * ( بِسْمِ اللَّه ) * جزء سوره حمد و همه سوره‌هاى قرآن است ، اصولا ثبت * ( « بِسْمِ اللَّه » ) * در متن قرآن مجيد در آغاز همه سوره‌ها ، خود گواه زنده اين امر است ، زيرا مىدانيم در متن قرآن چيزى اضافه نوشته نشده است ، و ذكر * ( « بِسْمِ اللَّه » ) * در آغاز سوره‌ها از زمان پيامبر ص تا كنون معمول بوده است . و اما از نظر دانشمندان اهل تسنن ، نويسنده تفسير المنار جمعآورى جامعى از اقوال آنها به شرح زير كرده است : در ميان علما گفتگو است كه آيا * ( بِسْمِ اللَّه ) * در آغاز هر سوره اى جزء سوره است يا نه ؟ دانشمندان پيشين از اهل مكه اعم از فقهاء و قاريان قرآن از جمله ابن كثير و اهل كوفه از جمله عاصم و كسايى از قراء ، و بعضى از صحابه و تابعين از اهل مدينه ، و همچنين شافعى در كتاب جديد ، و پيروان او و ثورى و احمد در يكى از دو قولش معتقدند كه جزء سوره است ، همچنين علماى اماميه و از صحابه - طبق گفته آنان على ع و ابن عباس و عبد اللَّه بن عمر و ابو هريره ، و از علماى تابعين سعيد بن جبير و عطا و زهرى و ابن المبارك اين عقيده را برگزيده‌اند . سپس اضافه مىكند مهمترين دليل آنها اتفاق همه صحابه و كسانى كه بعد از آنها روى كار آمدند بر ذكر * ( « بِسْمِ اللَّه » ) * در قرآن در آغاز هر سوره اى - جز سوره برائت - است ، در حالى كه آنها متفقا توصيه مىكردند كه قرآن را از آنچه جزء قرآن نيست پيراسته دارند ، و به همين دليل « آمين » را در آخر سوره فاتحه ذكر نكرده‌اند . . . سپس از مالك و پيروان ابو حنيفه و بعضى ديگر نقل مىكند كه آنها * ( بِسْمِ اللَّه ) *